رشد و بقا میکروارگانیسم ها تا حد زیادی تحت تاثیرPH محیط قرار می گیرد.میکروارگانیسم ها از نظر PH زمورد نیازشان با هم تفاوت دارند.هر گونه ی میکروبی  قابلیت رشد در دامنه خاصی از PH را دارد که این دامنه می تواند وسیع یا محدود باشد اما بهترین رشد در محدوده ای باریک بنام PH اپتیمم میسر خواهد بود.این PH خاص نیازمند تطابق متقابل ارگانیسم ها با محیط طبیعی شان می باشد برای مثال باکتری های روده ای قابلیت بقا در دامنه وسیعی از PH را دارند که ویژگی جایگاه طبیعی زیستشان یعنی دستگاه گوارش است.در حالی که باکتری های پارازیت خون دامنه بسیار محدودی از PH را تحمل می کنند.PHسیستم گردش خون در حدود7/4 ثابت است باقی می ماند.

علی رغم این تنوع و این واقعیت که ارگانیسم های خاصی می توانند در محدوده های پایین یا بالای PH رشد کنند اما این اصول کلی نیز وجود دارد که دامنه PH اختصاصی برای رشد باکتری ها بین 4 تا 9 با اپتیممی حدود 7/5 تا 6/5 می باشد.در حالی که قارچ ها -کپک ها-مخمرها محیط های اسیدی را ترجیح می دهند و در PH حدود 4-6 بهترین فعالیت را دارند.

از انجایی که محیط های خنثی یا نزدیک به خنثی عموما برای رشد میکروارگانیسم ها مناسب می باشد،PH محیط های کشت ازمایشگاهی را غالبا در حدود7 تنظیم می کنند.فعالیت متابولیکی میکروارگانیسم ها منجر به تولید مواد زاید می شود،مثلا در اثر تجزیه قندها اسید های مختلفی تولید می شوند و یا در اثر تجزیه پروتیین ها ، ترکیبات قلیایی تولید خواهد شد.این فراورده های اسیدی یا قلیایی PH محیطط را تغییر می دهند و می توانند رشد میکروارگانیسم ها را محدود کنند.

بافرها ،ترکیبات شیمیایی هستند که می توانند تغییرات PH را جبران کنند و غالبا در تهیه محیط کشت مورد استفاده قرار می گیرند.سیستم بافری که معمولا در تهیه محیط های کشت به کار می روند شامل غلظت های اکی مولار از K2HPO4 (نمک یک باز ضعیف) و KH2PO4(نمک یک اسد ضعیف) می باشد وقتی که محیط کشتی اسیدی می شودK2HPO4 مقادیر اضافی H+ را جذب نموده و به یک نمک اسیدی ضعیف همراه با نک پتاسیم با آنیون اسیدی قوی تبدیل می شود.

K2HPO4+HCH---------->KH2PO4+KCL

وقتی محیط کشتی قلیایی می شود H +،  KH2PO4 آزاد می کنند که با OH اضافی محیط ترکیب شده و آب تولید می کنند و بخش آنیونی باقی مانده از نمک اسیدی ضعیف با کاتیون قلیایی ترکیب می گردد.

KH2PO4+KOH------>K2HPO4+H2O

اکثر محیط های کشت حاوی اسید های امینه ،پپتون،و پروتیین ها می باشد که به دلیل ماهیت امفی پاتیک شان می توانند مانند بافرهای طبیعی عمل کنند.برای مثال اسیدهای امینه مولکول هایی با بار مثبت و منفی می باشند وقتی گروه کربوکسیل و امینو آنها یونیزه شود یون های دوقطبی تشکیل می گردد.

وسایل مورد نیاز:

نمونه کشت میکروبی 24 ساعته مثل E.COLI و STAPH.AUREUS

2- محیط های کشت پایه با PH های مختلف

3-فیلد و پلاتین

روش کار:

با کمک لوپ استریل خنک شده مقداری از کلنی باکتری های مورد آزمایش را به هر یک از لوله های حاوری محیط کشت با PH  های مختلف تلقیح کنید و به مدت 24 ساعت در اتو 37 درجه قرار دهید.پس از این مدت کدورت محیط های کشت مایع را بررسی و مقایسه نمایید.نتایج حاصل را به صورت + تا ++++ در جدولی یاداشت نمایید.